Naar huis meenemen: Mag ik mijn beschermende kledij meenemen naar huis om te wassen of om thuis een klusje uit te voeren?
Nee.
Codex – Boek IX: Titel 2 PBM, Art. IX 2-18: in geen geval mogen werknemers de bij deze titel voorgeschreven PBM met zich mee naar huis nemen.
De beschermingsmiddelen moeten in de onderneming, dienst, inrichting of werf waar zij worden gebruikt, blijven of er na de werkdag teruggebracht worden.
Uitzondering: werknemers die deel uitmaken van reizende ploegen of die tewerkgesteld zijn op ver gelegen plaatsen en niet regelmatig terugkeren na hun arbeidsdag — voor zover de arbeid geen risico’s van besmetting of infectie met zich meebrengt.
Aandachtspunt: fijn stof, asbest e.d. zijn cat. III-risico’s. Art. IX 2-20: de werkgever zorgt op zijn kosten voor onderhoud, reiniging, ontsmetting, herstelling en tijdige vervanging van de PBM, conform de instructies van de fabrikant.
Levensduur PBM: Kan de uiterste levensduur van een helm rechtstreeks op de helm afgelezen worden?
Ja.
De productiedatum — en daarmee onrechtstreeks ook de uiterste levensduur vermeld in de instructies van de fabrikant — kan worden afgelezen. Let op: deze uiterste levensduur wordt korter door slijtage, vervuiling, verkeerde stockage, vallen, enz.
Inlegzolen: Mag ik de bestaande binnenzolen uit mijn veiligheidsschoenen vervangen door mijn eigen binnenzolen?
Nee.
Binnenzolen van veiligheidsschoenen mogen enkel vervangen worden door inlegzolen bestemd en gecertificeerd voor veiligheidsschoenen.
Andere binnenzolen kunnen veiligheidsproblemen veroorzaken — denk aan het onderbreken van de geleiding van antistatische veiligheidsschoenen, of de minimum ruimte tussen de beschermende zool en de beschermende neus die te klein kan worden.
Aangepaste inlegzolen zijn mogelijk mits het protocol van de fabrikant van de veiligheidsschoen of van een fabrikant van inlegzolen bestemd voor veiligheidsschoenen wordt gevolgd, conform Verordening (EU) 2016/425 en EN ISO 20345:2022.
Gehoorbescherming: Het risico lawaai kan blijvende schade veroorzaken. Dit is een hoog risico (Cat. III). Mogen de werknemers nu nog steeds gehoorbescherming, gecertificeerd Cat. II onder de Richtlijn 89/686 EEG gebruiken?
Ja, onder voorwaarden.
Gehoorbescherming die vóór 21/04/2019 in de handel is gebracht mag verder gebruikt worden. De essentiële gezondheids- en veiligheidseisen zijn ongewijzigd gebleven.
Het PBM was veilig wanneer het in de handel werd gebracht — het is niet omdat er voor de fabrikant een jaarlijkse productiecontrole bijkomt, dat de gehoorbescherming onveilig is geworden.
Nieuwe gehoorbescherming die na 21/04/2019 in de handel wordt gebracht, moet voldoen aan Verordening (EU) 2016/425.
Picto: Onderstaand pictogram komt voor op handschoenen. Betekent dit dat deze handschoenen u beschermen wanneer u toevallig met een hamer op uw hand slaat?
Nee.
Dit pictogram verwijst naar bescherming tegen mechanische risico’s. Het geeft de performantieresultaten weer van de handschoen over de schuur-, snij-, scheur- en perforatieweerstand, de snijwerendheid en de impactbescherming.
Opgepast: dit pictogram kan ook op andere PBM voorkomen, bijvoorbeeld kniebescherming.
Instructies van de fabrikant: Voor Wallonië: de instructies van de fabrikant moeten steeds aanwezig zijn in de Franse taal. Nederlands is niet verplicht. Klopt dit?
Ja.
Voor Wallonië volstaat het dat de instructies in het Frans zijn.
Voor Vlaanderen volstaat enkel Nederlands.
Wanneer het PBM aangeboden wordt in Brussel, moeten de instructies zowel in het Frans als in het Nederlands aanwezig zijn.
Online aankoop: Een Amerikaanse website biedt een PBM aan voor verzending naar België. Moet dit PBM voldoen aan de Europese wetgeving?
Ja.
Producten die via het internet van buiten de EU worden aangeboden voor levering in minstens één lidstaat, moeten voldoen aan de Europese wetgeving — met name Verordening (EU) 2016/425 voor PBM.
Zoniet loopt u het risico niet-conforme PBM aan te kopen, of als invoerder van dit PBM te worden beschouwd.
Een invoerder heeft diverse verplichtingen en verantwoordelijkheden volgens de PBM-productwetgeving.
PBM wijzigen: Mag ik zelf rechtstreeks mijn naam of mijn logo op een PBM aanbrengen — of mag ik dit ook laten aanbrengen door een derde partij?
Nee.
Het aanbrengen van een logo of naam kan een wijziging van het PBM met zich meebrengen en mag niet zomaar door gelijk wie aangebracht worden.
De fabrikant kan het aanbrengen van wijzigingen door derden voorzien in zijn technisch dossier, met vermelding van de criteria waaraan een bevoegd persoon moet voldoen.
Bij niet-naleven van deze instructies vervalt de conformiteit en wordt de persoon die het PBM wijzigt beschouwd als fabrikant — met alle bijhorende verantwoordelijkheden.
DoC: Moet een PBM steeds minimum vergezeld zijn van een instructie van de fabrikant en van een certificaat van EU-typeonderzoek?
Nee.
Een PBM dat voldoet aan Verordening (EU) 2016/425 moet minimum vergezeld zijn van de instructies van de fabrikant en van een EU-conformiteitsverklaring (DoC) — niet van een certificaat van EU-typeonderzoek.
“Vergezeld zijn” kan ook digitaal: via een link, QR-code, enz. De gebruiker moet de informatie gemakkelijk kunnen terugvinden in de taal van zijn regio.
De fabrikant is niet verplicht het certificaat van EU-typeonderzoek ter beschikking te stellen van klanten — dit is een contract tussen de aangemelde instantie en de fabrikant.
De EU-conformiteitsverklaring biedt de gebruiker de zekerheid dat het PBM in zijn bezit voldoet aan de PBM-verordening.
DoC: Hoe bekom ik dan wel bewijs van 100% conformiteit van het geleverde PBM?
Door de EU-conformiteitsverklaring (DoC) op te vragen.
Door dit document te ondertekenen verklaart de fabrikant dat het PBM voldoet aan alle EU-vereisten en neemt hij de volledige productverantwoordelijkheid op zich.
Een EU-typeonderzoekscertificaat biedt geen 100% garantie van conformiteit van het geleverde PBM — het bewijst enkel dat het voorgestelde technisch dossier voldoet aan de veiligheidseisen.
De fabrikant moet daarnaast ook zijn PBM conform het technisch dossier produceren, de gebruiksaanwijzing en de DoC in de correcte taal meelevereren, en op verzoek van de nationale autoriteit alle informatie en bewijsstukken betreffende de CE-markering kunnen leveren.
Er is geen geldigheidsduur voor de CE-markering op een PBM — eenmaal een PBM voorzien is van CE-markering en de bijhorende DoC, mag dit op de markt worden aangeboden.
Levensduur PBM: Is het signaleren van incidenten in functie van de levensduur van een PBM belangrijk?
Ja.
Een PBM kan schade lijden omdat het zijn beschermende taak uitvoert — een beschadigd PBM is dus goed nieuws want het PBM heeft gewerkt.
Maar opgelet: zet het PBM na een impact niet zomaar terug in zonder controle. PBM worden ontwikkeld om personen te beschermen tegen een risico en hebben een door de fabrikant opgegeven levensduur bij gewoon gebruik, correct onderhoud en het strikt naleven van de instructies.
Na een significante impact moet het PBM worden geïnspecteerd en is het vaak aan het einde van zijn levensduur — ook al is de schade niet zichtbaar. Zichtbare schade is sneller te detecteren dan onzichtbare schade. Daarom is het signaleren van incidenten heel belangrijk.
Samenvatting: PBM worden zo ontwikkeld dat de drager beschermd is bij een incident, maar de impact zelf kan zichtbare of onzichtbare, gedeeltelijke of volledige destructieve schade veroorzaken. Extra waakzaamheid bij het gebruik van PBM na incidenten is aangeraden.
Professioneel textiel – Vragen en antwoorden
Is professioneel textiel hetzelfde als PBM?
Nee.
Beide productgroepen zijn actief in onze sector maar zijn fundamenteel verschillend.
PBM zijn wettelijk geregeld via Verordening (EU) 2016/425 en moeten een CE-markering dragen. Ze beschermen de drager tegen specifieke risico’s.
Professioneel textiel is kledij die door werkgevers ter beschikking wordt gesteld voor professioneel gebruik, maar niet specifiek bedoeld om te beschermen tegen welomschreven veiligheidsrisico’s.
Professioneel textiel draagt geen CE-markering en valt niet onder Verordening (EU) 2016/425 — maar wel onder de GPSR en de toepasselijke EN ISO-normen.
Moet professioneel textiel een CE-markering hebben?
Nee.
CE-markering is voorbehouden voor producten die vallen onder specifieke EU-productverordeningen zoals Verordening (EU) 2016/425 voor PBM.
Een CE-markering op professioneel textiel dat geen PBM is, is wettelijk verboden.
Professioneel textiel moet wel voldoen aan de toepasselijke EN ISO-normen en aan de GPSR.
Conformiteit wordt aangetoond via testrapporten van geaccrediteerde laboratoria en een technisch dossier bij de fabrikant of importeur.
Wat is het verschil tussen werkkledij en beschermende kleding?
Werkkledij is kledij die door de werkgever ter beschikking wordt gesteld om te voorkomen dat de werknemer zich bevuilt, of die een uniforme uitstraling geeft.
Ze beschermt niet tegen specifieke veiligheidsrisico’s en is geen PBM.
Beschermende kleding is een PBM: ze is specifiek ontworpen om de drager te beschermen tegen welomschreven risico’s — hitte, chemicaliën, snijgevaar, enz. — en valt onder Verordening (EU) 2016/425.
Wanneer kledij bestemd is om de werknemer zowel te beschermen tegen bevuiling als tegen risico’s, wordt ze beschouwd als PBM.
Wie is verantwoordelijk voor de conformiteit van professioneel textiel?
De fabrikant is primair verantwoordelijk voor de conformiteit van professioneel textiel met de toepasselijke wetgeving en normen.
Als het product van buiten de EU wordt ingevoerd, neemt de importeur die verantwoordelijkheid over.
Onder de GPSR zijn fabrikanten en importeurs verplicht om onveilige producten te melden bij de bevoegde autoriteit en zo nodig een terugroepactie op te starten. Dit is een wettelijke verplichting — geen vrijblijvendheid.